DNA-onderzoek anno 2024

door Hans Huiberts

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit de Breeders Special 2024 van het blad "Draf&Rensport"
in het kader van onze jaarlijkse update over het DNA-onderzoek bij harddravers.

DNA onbekend: SNP-onderzoek is de volgende stap

Onder de door een TV-programma vertrouwd klinkende titel DNA onbekend
heb ik enkele onderwerpen verzameld die te maken hebben met DNA-onderzoek
en de laatste nieuwtjes hierover.


DMRT3-genotypes
In de afgelopen twee jaren schreef ik in de Breeders Special over de mutatie in het DMRT3-gen bij het Amerikaanse draverras, waardoor die dravers behendiger en vroegrijper zijn geworden. De Amerikaanse en daarvan afstammende dravers hebben allemaal het genotype AA. Bij de Franse dravers zie je AA (door Amerikaanse inbreng), de oude standaard CC of de mix CA. De CC’s springen gemakkelijk weg, zijn minder vroegrijp en vaak goed in de monté. Daar is in Frankrijk een markt voor, maar buiten Frankrijk heeft men dit liever niet. Op onze website (draverfokkerij.nl) staan de artikelen hierover en in het artikel over DMRT3 staan nu in de tabellen met AA- en CA-dekhengsten met een sterretje (*) aangegeven de dekhengsten waarvan in het afgelopen jaar het genotype bekend is gemaakt. In de lijst met de Franse vaderpaarden statistieken in dit blad staat het genotype ook vermeld. Toch doet men over bepaalde dekhengsten nog steeds geheimzinnig en er is tot nu toe geen enkele CC-hengst bekend gemaakt, alhoewel die er zeker moeten zijn. Fokkers hebben recht om dit te weten! Eigenlijk zouden we zulke hengsten(houders) moeten boycotten.

UET besluiten
Jaarlijks is er een UET-vergadering over fokkerij zaken. In het weekend van de laatste Prix d’Amérique was dat weer het geval. Het nuttige wordt met het aangename gecombineerd. Namens ons land is vice-president Camiel Mellegers (namens de kleine, weinig betalende landen) daarbij aanwezig en hij gaf ons de volgende informatie.
Er zijn nieuwe restricties aangebracht ten aanzien van de conceptie van harddravers:
a. Er zijn al lang beperkingen voor embryotransfer (ET), namelijk verboden, tenzij de donormerrie aantoonbaar niet zelf een veulen kan dragen, en dan maximaal 1 veulen per donormerrie per jaar. Daar komt nu bij dat veulens geboren als gevolg van embryotransfers met ingevroren embryo's niet in het draversstamboekmogen worden ingeschreven. Dus geen veulens van overleden moeders.
b. Veulens geboren als gevolg van een OPU of ICSI behandeling mogen niet in het draversstamboek worden ingeschreven. Dit gaat dus om de manier waarop de zaadcel in de eicel wordt gebracht. Dat mag niet selectief gebeuren, maar alleen op de ouderwetse manier, dus met een grote hoeveelheid zaadcellen. Het toeval moet een rol blijven spelen, anders is sprake van concurrentie vervalsing.
c. indien er wel een toegestaan ET-veulen wordt geregistreerd, dan wordt met DNA-onderzoek de afstamming gecontroleerd. De kosten van dit onderzoek komen ten laste van de eigenaar van de donormerrie.

Daarnaast is er in de UET-vergadering gesproken over de overgang van DNA-controle naar de nieuwe sterk gedetaileerde SNP’s (genaamd “snips”)-technologie, welke onvermijdelijk is, omdat laboratoria niet meer investeren in de oude simpele DNA technologie. Er wordt meer in detail op het DNA ingezoomd en kleine mutaties kunnen aan bepaalde mensen of dieren worden gelinkt. Dit zorgt voor enkele uitdagingen, vooral financieel en juridisch, maar levert ook voordelen op,zoals de mogelijkheid voor standaard controles op overdraagbare ziekten of erfelijke afwijkingen en daarnaast ook controles op de in onze sport streng verboden Genetische manipulatie en Gen-doping.

Boven: Bij SNP-onderzoek worden de kleinste verschillen in grote aantallen bekeken.

Dubieuze Franse afstammingen
In het verre verleden, toen er nog geen DNA-onderzoek werd gedaan, is er op grote schaal gefraudeerd met dekhengsten. Vooral in Frankrijk, waar het stamboek gesloten was. Buitenlandse dekhengsten mochten niet worden gebruikt omdat het Franse ras “zuiver” moest worden gehouden. Maar dat werd natuurlijk stiekem wel gedaan. In het interessante boek “50 Ans de Courses“ van journalist Jacques Pauc beschrijft hij zijn herinneringen aan een groot aantal bekende paarden en mensen uit de Franse drafwereld. Heel leuk om te lezen. Ergens verscholen staat met kleine lettertjes een lijstje met 14 bekende Franse dravers waarvan de afstamming twijfelachtig is. Tot mijn grote verbazing staat de fameuze merrie Roquépine daartussen. Haar vader Atus II zou niet haar echte vader zijn, zo gaat het gerucht. Maar wie is het dan wel? Dat zou ik heel graag willen weten. Ook worden genoemd Arlette III, Ua Uka en Fandango. Deze paarden komen in heel veel Europese stambomen voor en de waarheid moet boven tafel komen, lijkt mij. Misschien biedt SNP-onderzoek uitsluitsel? We zijn nog niet achter de echte vaders gekomen en zullen blijven zoeken en rondvragen, zodat we daar hopelijk volgend jaar een interessant artikel aan kunnen wijden.

De X-factor
In het verleden heb ik geschreven over de X-factor. Een vermeende mutatie op het X-chromosoom van bepaalde Engelse Volbloedmerries uit het verre verleden, waardoor de dragers (bijv. hun afstammelingen) een extra groot hart zouden ontwikkelen, wat hen op de renbaan onklopbaar maakte. Deze mutatie kan naar latere generaties worden doorgegeven via de zogenaamde X-lijnen. Allemaal nog te lezen op onze website. Het lijkt mij mogelijk om de X-factor via DNA/SNP-onderzoek op te sporen, zodat het bestaan ervan wordt bewezen en via stambomen kan worden gevolgd. De vraag is: wie gaat hier geld aan besteden? Een belangrijke andere vraag is: willen we dit eigenlijk wel weten? Want hoe gaat dit de jaarlingenprijzen beïnvloeden? En is fokken met zekerheden nog wel leuk?

Wordt vervolgd!!

(einde artikel in de Breeders Special 2024)



Voor het artikel over verder DNA-onderzoek in Frankrijk (uit 2023): Click hier

Voor het eerste artikel over DMRT-3 (uit 2022) met de A/C-dekhengstenlijsten: Click hier

Voor een artikel over het paarden-DNA: Click hier

Voor een artikel over de externe invloeden op het DNA: Click hier

Voor een artikel over de X-factor: Click hier



© Copyright Fokkersvereniging 2023