Dekhengsten

In Nederland staan ruim tien hengsten live ter dekking. Daarnaast wordt bevroren of vers sperma van ruim 100 buitenlandse hengsten aangeboden door de verschillende Nederlandse hengstenhouders. Keus genoeg dus! Ze staan allemaal hieronder in een tabel, met afstamming, stokmaat, record, winsom, dekstation en dek- en veulengeld. Tevens staan ze vermeld in de half maart verschenen "Breeders Special" in de advertenties, meestal met foto en uitvoerige gegevens.
Veel hengsten hebben een Amerikaanse afstamming, maar de laatste jaren staan ook de Frans-Amerikaanse lijnen volop in de belangstelling.


Voor de NL-markt hebben buitenlandse hengstenaanbieders zich verbonden met NL-KI-stations.
- Amerikaanse, Italiaanse, Zweedse en Franse hengstenhouders met NL-aanbieders, zoals Flevo Farm, Greenwood Farms, etc.
- BOKO Stables (Gareth Boko en Chelsea Boko (beide live)) werkt samen met een Paardenartsenpraktijk in Midden-Beemster, gespecialiseerd in paardengynaecologie (zie hieronder Beemster-KI)
- Voor een dekking bij Greenwood Farms (net over de grens met Duitsland) moet voor NL-fokmerries een exportvergunnung worden aangevraagd bij de NDR. Dit geldt ook voor Allaire in Frankrijk en Star Breeding in België.

Nieuwe regels (per 2020)

Nieuwe Europese regels
Er zijn door “Brussel” in 2018 nieuwe regels vastgesteld voor de winning, opslag en verzending van sperma van dieren binnen Europa. In Duitsland is men deze regels al in 2019 gaan toepassen, waardoor enkele nietsvermoedende NL-fokkers toen in grote onzekerheid zijn gekomen. Eén van de nieuwe regels is dat verzending van sperma over de landsgrens alleen mag worden uitgevoerd door een EU-inseminatiestation of -spermadepot. EU wil hierbij zeggen dat het station voldoet aan alle door Europa gestelde eisen voor opslag en verzending. Denk hierbij aan de begeleidende documenten en aan de hygiëne in het station, waarvoor eisen worden gesteld aan de vloeren, (betegelde) wanden, (witgelakte) kasten etc. In de loop van 2019 is een viertal NL-merries geïnsemineerd met vanuit Duitsland verzonden sperma, dat volgens het Duitse Ministerie niet op de juiste manier was verzonden. Zowel NDR als HVT kon de dekbonnen niet accepteren, omdat de dekdata te laat waren, terwijl het diepvriessperma al veel eerder was opgestuurd. Het leek erop dat twee fokkers hun NL-veulens in 2020 nergens konden registreren. Uiteindelijk is dit pas half maart 2020 tot een oplossing gekomen: de veulens konden in NL worden geregistreerd. Wij (van het Fokkerbestuur) vinden dat de sanctie (veulen wordt niet geregistreerd) niet bij de fokker (merriehouder) mag worden neergelegd. Een fokker moet erop kunnen vertrouwen dat hengsten-aanbieders, die van de NDR een dekboek hebben gekregen, de juiste vergunningen hebben. Het is trouwens vreemd dat een stamboek-organisatie als politie gaat optreden. Daar zijn toch officiële instanties zoals de NVWA voor? Als sperma niet op de juiste manier is behandeld moet er een boete worden opgelegd aan de fraudeur. Een onschuldige fokker mag hier nooit de dupe van worden.

Nederlandse voorschriften (NVWA)

Dekseizoen 2020 - NVWA en Europese regels

Voor het verzenden van sperma over de grens moet een dekstation in NL een EU-erkenning hebben van de NVWA. Voor verzending van sperma naar NL moet het buitenlandse station een EU-erkenning hebben. Voor het ontvangen uit het buitenland en verzenden van sperma in eigen land moet men zich aanmelden bij de NVWA.
Voor winning en verzending van sperma binnen NL moet de verzender zich aanmelden bij de NVWA (NL-erkenning), moet de administratie worden bijgehouden en 3 jaar worden bewaard.. Binnen eigen land mag het sperma wel naar particulieren (fokkers) worden verzonden, die dan gebruik moeten maken van de diensten van erkende KI-inseminator. Deze inseminator moet door de verzender van het sperma worden geaccepteerd. Eigenlijk moet het sperma dus naar de inseminator worden gestuurd en niet naar de fokker.
Ook indien de KI dan wel natuurlijke dekking plaatsvindt op het dekstation waar de hengst zich bevindt, dient men zich aan voorwaarden te houden, vooral administratieve.

Voor uitleg over de "regels-winning-en-handel-paardensperma" van de NVWA: Click Hier
Helaas staat hierbij niets vermeld over import van sperma, wat in de draverfokkerij heel gebruikelijk is.

Geleidepapieren:
Er zijn 2 soorten papieren die bij verzonden sperma moeten zitten:
- bij sperma verzenden binnen NL is dat altijd een geleidebiljet (afgegeven door de NVWA). Voor sperma dat is geļmporteerd en wordt doorgestuurd moet er naast het geleidebiljet ook het nummer van de bij het sperma bijbehorende gezondheidsertificaat (Traces) + datum van invoer in NL worden vermeld.
- bij sperma verzenden naar buiten NL is dat een gezondheidscertificaat (Traces). Dit mag alleen als het zendstation EU erkend is.

Een SWS met NL-erkenning (SWS=spermawinstation) mag alleen opereren op de nationale markt (en moet dus aangemeld zijn bij de NVWA). Zo'n SWS mag sperma versturen (met geleidebiljet) naar:
- ander SWS binnen NL
- inseminator
- dierenarts
- fokker thuis. De verzender van het sperma moet zich vergewissen dat de inseminatie wordt uitgevoerd door een bevoegde inseminator en kan hij het sperma dus beter naar die inseminator (meestal een dierenarts) sturen.

Een SWS met NL-erkenning mag sperma ontvangen van:
- ander SWS station in NL met geleidebiljet daarbij
- EU-station buiten NL met gezondheidscertificaat daarbij (Traces)

SWS met EU-erkenning mag binnen geheel Europa opereren (en enkele landen buiten Europa, denk aan VS)
Hij mag sperma versturen binnen NL met geleidebiljet (aan alle bovengenoemde bedrijven/personen
Hij mag sperma versturen buiten NL met gezondheidscertificaat (Traces)
Hij mag uiteraard alle soorten sperma ontvangen.

Een SWS, inseminator en dierenarts (alle dierenartsen zijn bevoegd om sperma te insemineren) mogen dus te allen tijde sperma ontvangen van binnen en buiten NL, mits vergezeld van de juiste papieren.


We verwachten dat het NDR-bestuur binnenkort met een verklaring over dit onderwerp zal komen.
In de bovenste staande tabel staat aangegeven welke stations een EU- dan wel NL-erkenning van de NVWA hebben. Voor zover nu bekend.

Duitse voorschriften (HVT)

Dekseizoen 2020 - hiermee moet rekening worden gehouden

door Anja Bartha (hoofd Stamboek HVT)
publicatie begin 2020


De nieuwe EU-verordening voor veeteelt van 01.11.2018, aangevuld met de Animal Breeding Act, die op 25.01.2019 in werking is getreden, vormt nu de basis voor het werk van alle fokverenigingen, inseminatiecentra en spermadepots. Gekoppeld aan de herinrichting van de veehouderijwet zijn ook de eisen voor de controles op het welzijn der dieren gespecificeerd. Als gevolg hiervan is de naleving van de nieuwe voorschriften inzake veeteelt in 2019 herzien als onderdeel van gerichte inspecties van inseminatiecentra en spermadepots. Verdere controles zijn gepland voor 2020, die zijn bedoeld om de ongecontroleerde handel in sperma te stoppen.
Indien zich tijdens deze controles inconsistenties voordoen met betrekking tot de opslag en verzending van sperma, is de registratie van de met dat sperma uitgevoerde dekkingen door de HVT in gevaar – en dus ook de registratie van de uit deze dekkingen voortkomende veulens. Het is zeker in het belang van alle betrokkenen om dit te voorkomen, vooral gezien het huidige lage geboortecijfer.
Daarom moet elke fokker en elk inseminatiestation zich vóór de start van het komende dekkingsseizoen informeren overde juridisch correcte mogelijkheden, die beschikbaar zijn om sperma te verwerven of te verzenden. De volgende vragen moeten vooraf worden opgehelderd:

Wie mag sperma leveren?
Sperma-winning-stations en sperma-opslag-stations die voor het intracommunautaire (internationaal binnen de EU) vervoer van sperma krachtens de diergezondheidswetgeving zijn toegelaten (EU-stations), mogen sperma naar andere EU-stations, nationaal erkende inseminatiecentra en naar fokkers toezenden. Inseminatiestations, die in Duitsland zijn erkend op grond van de Animal Breeding Act (nationaal erkende inseminatiecentra), mogen alleen sperma leveren aan nationaal erkende inseminatiecentra en aan fokkers binnen Duitsland (dus geen toezending naar EU-stations en -spermadepots binnen en buiten Duitsland). Sperma uit landen buiten de EU kan alleen worden toegelaten als de daar bevoegde stamboekautoriteiten door de EU worden erkend.

Wie mag de inseminatie uitvoeren?
In het geval van fokkers zonder toestemming voor kunstmatige inseminatie mag inseminatie alleen worden uitgevoerd in opdracht van de afzender van het sperma door personen die wel een officiële toestemming hebben (KI-stations, gespecialiseerde inseminatoren of dierenartsen). Wanneer het sperma wordt geleverd aan een fokker met een toestemming voor inseminatie van zijn eigen merriebestand, moet de fokker vooraf de afzender overtuigen door een geldig certificaat te tonen.

Welke documenten moeten de zending vergezellen?
Net als in voorgaande jaren moet elke internationale zendingsperma vergezeld gaan van een invoercertificaat (Traces). Nieuw is het aanvullende begeleidende document volgens de veehouderijwetgeving, het fokcertificaat, dat nu nodig is. De afgifte van het fokcertificaat wordt uitgevoerd door de fokkerijvereniging in wiens stamboek de dekhengst is geregistreerd. De HVT geeft daarom een fokcertificaat(deel A) af voor alle hengsten die in het betreffende dekjaar in het dekhengstenregister zijn ingeschreven en zendt het als PDF-bestand uit. Deel B wordt vervolgens door het inseminatiestation aangevuld met de gegevens over het zaad. Elke zending van sperma binnen Duitsland tussen EU-inseminatiecentra en -spermadepots moet vergezeld gaan van een fokcertificaat. Voor spermalevering door nationaal erkende inseminatiecentra wordt alleen het bewijs van spermaverzending en -gebruik volgens het model van de LWK Niedersachsen (geen fokcertificaat) meegeleverd.

Hoe controleert de HVT het juiste gebruik van het sperma?
De HVT is verplicht om te voldoen aan de wettelijke eisen. Daarom werden de hengstenhouders in 2019 voor het eerst gevraagd om de uiterlijk op 1 september op te sturen deklijsten aan te vullen met wat informatie. Elke inseminatie met internationaal verzonden sperma moest dus dienovereenkomstig op de deklijst worden vermeld, het jaar van opslag van het sperma moest worden vermeld en bovendien moesten de overeenkomstige invoercertificaten en fokcertificaten bij de HVT worden ingediend. Alleen als de wettigheid van het zaadgebruik was gewaarborgd, konden de dekkingen worden geregistreerd en konden de daaruit voortkomende veulens dus dit jaar (2020) worden geregistreerd. De HVT heeft de eisen, die vanwege de nieuwe EU-verordening in zeer nauwe coördinatie met het toezichthoudend ministerie in Potsdam zijn opgesteld, opgenomen in de stamboekvoorschriften en de bijbehorende uitvoeringsvoorschriften vastgesteld, zodat wij nu zowel door het ministerie als door de Europese stamboekverenigingen als pionier op dit gebied worden bekeken. Voor het komende dekseizoen hoop ik dat de struikelblokken, die in 2019 overwonnen moesten worden, in 2020 zullen worden opgeruimd en dat we ons nu minder kunnen richten op de staatsbureaucratie en meer op de praktische aspecten van ons fokwerk. Maar natuurlijk is de HVT nog steeds beschikbaar voor de fokkers met alle vragen.

© Copyright Fokkersvereniging 2020